Archief voor categorie: Relatie tussen Generaties

Het gat in onze samenleving

Het wordt me steeds duidelijker. De vraag waarom zoveel mensen eenzaam zijn, waarom veel mensen scheiden, waarom er zoveel depressieven zijn, waarom er zoveel smartphoneverslaafden zijn krijgt steeds meer antwoord. Er is namelijk een gat ontstaan in onze samenleving en dat gat moet gevuld worden. Helaas vullen we dat nu (te) vaak op met de verkeerde dingen. Ik leg het uit…

Het probleem van eenzaamheid

Wat is het probleem achter eenzaamheid? Dat is niet persé dat iemand alleen is. Veel mensen zijn eenzaam, terwijl ze buitengewoon veel mensen om zich heen hebben. Je kunt eenzaamheid vergelijken met honger. Honger in contact, in diepgaand contact. Dit contact is in een digitaal, individualistisch en ‘onbeperkt-contact’ tijdperk steeds lastiger. Talloos veel mensen hebben honger! Waar kan je goed eten?

U kent mijn slogan misschien wel: ‘eten moet je toch…doe het samen’. Met wie eten we vaak samen? Precies met de geliefden om ons heen. Steeds meer mensen eten altijd alleen. Dat is een symptoom van een samenleving in nood. We kunnen onze samenleving opdelen in verschillende sociale ruimten, verschillende groepsgroottes die allemaal een bepaalde ‘maaltijd’ met zich meebrengen. Vergelijk het met een vijf gangenmenu. Alle gangen samen, maken een verrukkelijk diner.

De vijf sociale ruimten

  • Jijzelf – individuele ruimte
  • 2-3 personen – intieme ruimte
  • 6-12 personen – persoonlijke ruimte
  • 20 – 70 personen – sociale ruimte
  • 100+ – publieke ruimte

Deze vijf verschillende ruimten hebben hun eigen specifieke kracht en valkuil. De individuele ruimte is eigenlijk de relatie met jezelf, het houden van jezelf. We moeten goed voor onszelf zorgen en ons ontwikkelen. De intieme ruimte is de ruimte met je echtgeno(o)t(e) en je beste vrienden, maar ook die met je ouders. Dit zijn de sterkste banden en met hen kan je jouw diepste geheimen delen. De persoonlijke ruimte is de grootte van een ouderwets gezin, een kring. In deze groepsgrootte kan je ook nog heel persoonlijk zijn en is iedereen echt belangrijk. Het is ook de goede grootte om in te leren. De sociale ruimte is de uitgebreide familie grootte. ‘Je hoort er bij,’ is hier van belang. Je bent onderdeel van een groter geheel, met een groter doel in het leven. Deze groep is groot genoeg om te borgen en klein genoeg om te zorgen: de familie. De publieke ruimte is nog meer de ruimte dat je er bij hoort. Met veel mensen kan je veel doen.

We missen er (te) vaak een paar!

Door steeds grotere afstand tussen generaties, door echtscheidingen, door verkeerde prioriteiten en door steeds meer egoïsme hebben steeds meer mensen een gebrek aan één of meer van deze sociale ruimten. Vooral de sociale ruimte (20-70) is een groot gemis. Dit is de uitgebreide familie, die we in onze samenleving bijna niet meer kennen. Ik geloof dat we juist in deze grootte moeten investeren door te investeren in familiaire relaties, maar ook in relaties die vlakbij elkaar wonen, oftewel ‘buurten’. Als je teveel gangen overslaat, krijg je honger en dat ga je merken in ‘vreetgedrag’. Kijk maar eens om je heen, dan zie je mensen die honger hebben!

Bij welke sociale ruimte ligt jouw uitdaging en hoe kan je hier aan werken?

 

Arie Jan van de Wetering

(initiatiefnemer, schrijver)

‘Nooit meer op visite bij je ouders’

Ik kom regelmatig bij mensen over de vloer die al wat meer op leeftijd zijn. Velen hebben hun pijntjes en beginnen lichamelijke gebreken te vertonen. Velen zijn nog optimistisch of proberen dat te zijn. Velen zijn daarentegen ook gewoon eenzaam en vullen hun dag met activiteiten die niet bepaald enerverend te noemen zijn.

Eenzaamheid

Een groot gedeelte van de Nederlandse ouderen geeft aan eenzaamheid te ervaren. Ik denk dat mijn oma, zij is op negenennegentigjarige leeftijd overleden, daar ook onder viel. Mijn oma echter kreeg nog best veel aanloop. Dagelijks kwamen de kinderen langs en ook enkele kleinkinderen kwamen nog regelmatig langs. Tevens had ze nog enkele leeftijdsgenoten waar ze af en toe mee om ging in het verzorgingstehuis waar ze verbleef. En toch klaagde ze en was ze eenzaam. Het zette mij aan het denken.

Eenzaamheid heeft blijkbaar niet persé te maken met het aantal contacten dat je hebt gedurende de dag of week. Ik kan nog meer mensen opnoemen die echt wel contacten hebben, maar toch eenzaam zijn. Ik kan echter ook mensen opnoemen die weinig contacten hebben, maar niet eenzaam zijn.

Connected?

Eenzaamheid. Wat is de reden tot eenzaamheid? Als we naar het woord ‘eenzaam’ kijken, betekent het dat je je alleen voelt. Je voelt je dus geen onderdeel van een groter geheel. Je voelt je niet verbonden. In een tijdsperk waarin iedereen altijd ‘verbonden’ lijkt te zijn, is dit heel schrijnend en hebben we met sociale media een surrogaat verbondenheid gecreëerd die grote gevolgen lijkt te hebben voor onze samenleving.

Gedurende een activiteit hier in de wijk kwam ik toevallig in gesprek met Marja, een eindredacteur van één van Gouda’s kranten. Zij omschreef precies waar ik ook in geloof. Ik kende haar totaal niet, dus ik heb geen idee hoe zij aan deze wijsheid kwam, maar ze omschreef precies de waarde die we nodig hebben, maar waarvan we veelal niet weten hoe we die moeten invullen. Ze zei zoiets als: ‘Ja, het is volgens mij ook de bedoeling om in gemeenschap te leven.’

Samenleven

Precies. Leven in gemeenschap. Leven in verbondenheid. Dat betekent dat je dingen gemeenschappelijk hebt en doet. Om dingen gemeenschappelijk te hebben en om dingen gemeenschappelijk te doen, moet je elkaar regelmatig zien, spreken, voelen en met elkaar lachen en huilen. Een gemeenschap met anderen zijn gaat veel verder dan samen vergaderen. Het gaat zelfs verder dan samen werken. Het is een samenleven.

Bij mensen waarmee je samenleeft, ga je niet meer op visite. Je hebt geen wekelijkse of maandelijkse visites met mensen waarmee je samenleeft. Ik zie dat verschil duidelijk in de relatie met mijn ouders en in de relatie met mijn oma. Bij mijn oma ging ik op visite, bij mijn ouders loop ik gewoon binnen en zij bij mij. We werken er steeds meer naartoe dat we samenleven, een gemeenschappelijk doel hebben en steeds meer elkaars hart raken.

Eenzaamheid. Mensen die in verbondenheid leven. Hun hart kunnen delen met elkaar en samenleven en samenwerken, zullen minder snel eenzaam zijn. Dat geloof ik echt. Als we ons best doen meer verbonden te zijn met alle generaties in de familie, zullen we er ook veel meer plezier en kracht uit halen. Allemaal. We zijn immers, zoals Marja zei, bedoeld om in gemeenschap te leven.

Ik gun het daarom iedereen dat je niet meer op visite gaat bij je ouders. Leef met hen in verbondenheid!

Vier redenen waarom je gericht wil zijn op je buurt

In een samenleving die enorm individualistisch is, is het lastig te zien waarom het belangrijk is te investeren in je buurt (en je buren). De focus van veel mensen vandaag de dag ligt, mijn inziens, op werk, vrienden, sport/hobby en het kerngezin. Herken je dat? De afstand van deze ‘activiteiten’ is vaak groot. Werk is vaak buiten de stad. Vrienden wonen overal en nergens. Sport en hobby is ook niet naast de deur. Alleen het kerngezin is vlakbij, maar wordt vaak ook geleefd door school, werk en activiteiten. Je ziet al dat veel van het dagelijks leven zich niet in de buurt afspeelt. Maar waarom dan toch investeren in de buurt?

1. Het leven draait niet om werk, vrienden, sport/hobby en het kerngezin

Het leven draait wel om liefdevolle relaties tussen alle generaties. De hierboven genoemde ‘activiteiten’ hebben namelijk allemaal geen familiefocus en missen het grote geheel. Het komt nog maar weinig voor dat alle generaties uit een familie in één buurt wonen en samenleven. Dit in tegenstelling tot alle eeuwen hiervoor, waar men besefte dat het noodzakelijk is dichtbij elkaar te wonen. De grote sociale armoede van eenzaamheid en depressiviteit is onder andere hieraan te wijten.  In alle buurten zitten ouderen (maar ook jongeren) weg te kwijnen!

2. De buurt is waar je woont. En waar je woont ben je jezelf.

Net als in een huwelijk kan je daar waar je veel bent alleen maar jezelf zijn. Je kunt als je zo dicht bij elkaar leeft geen masker dragen. En daar waar mensen zichzelf zijn is (1) meer plezier én (2) meer conflict. Want mensen maken simpelweg fouten. In de buurt, in contact met buren, kan je indien je echt investeert in mensen, ook alleen maar jezelf zijn. En dat is belangrijk in het leven: jezelf zijn. Als je jezelf bent, kan je fouten maken en kan je groeien. Groeien als persoon, met al die verschillende mensen om je heen.

3. De buurt is jouw grote familie

Een samenleving is opgebouwd uit individuen, relaties/huwelijken, gezinnen, families en communities. Deze laatste is een soort grote familie. Wij zijn vandaag de dag enorm gericht op het individu in onze samenleving, wat ten koste is gegaan van de familie en het community-zijn. Wat betekent het immers om familie te zijn? En wat doe je dan met elkaar?

Er zijn allerlei families: verenigingen, clubs, kerken, werk. Deze zijn vaak onnatuurlijk ontstaan. Jouw biologische familie daarentegen ontstaat natuurlijk en is daarmee ‘goddelijk’ te noemen. Je kunt in die zin niet kiezen voor een ander, want je kunt niet kiezen wie je ouders, broers, neven, oma en buren worden. Als mensen uit een familie voor elkaar kiezen en dichtbij elkaar blijven, kan er natuurlijke familiaire groei ontstaan. Huwen familieleden dan met elkaar? Natuurlijk niet. Je zoekt met elkaar welke familie jouw familie goed aanvult. Veel mensen trouwen uiteindelijk met iemand die bij hun familiecultuur past. Is dat bij jou ook het geval?

De buurt waar je woont is ook zoiets natuurlijks. Veel mensen wonen al heel wat jaren in dezelfde buurt en hebben zich verbonden aan een buurt. Hoe mooi zou het zijn als families gezamenlijk in een buurt wonen en daar samenwerken aan een mooiere samenleving. Je zou het bijna het doel van een kerk kunnen noemen.

4. Het maakt het zo veel gemakkelijker en leuker

Afstanden afleggen. Alleen mensen die van autorijden houden, doen het graag. Waarom houden we de boel niet dichtbij huis? Wat zou er gebeuren als we er alles aan zouden doen dichtbij huis te werken, te recreëren en we ons zouden focussen op de het grote geheel van de buurt? Het zou contact veel makkelijker maken en er is veel meer tijd over om een goede tijd met elkaar door te brengen. Hoeveel makkelijker is het om een bak koffie te drinken bij de buren dan bij iemand uit een andere wijk of stad? Dat is logisch! Hoeveel makkelijker is het om samen te werken aan een mooiere en betere leefomgeving als je elkaar automatisch spreekt ’s avonds of in het weekend op straat of tijdens een borrel dan tijdens een geplande vergadering met mensen die van hot naar her rennen om alle activiteiten te kunnen blijven doen? Ja, focus op de buurt maakt veel makkelijker en leuker!

Eenzaamheid onder ouderen is GEEN probleem

Ik kom regelmatig bij ouderen over de vloer. Gewoon hier in de buurt. Ik probeer te investeren in alle generaties: kinderen, hun ouders, alleenstaanden en ook ouderen. Het zijn allemaal mooie mensen en eigenlijk alle ouderen vinden het prettig dat je (even) langskomt. Ik was laatst bij één van hen. In mijn gedachte had ik een kwartiertje gereserveerd, maar stapte twee uur later pas de deur uit. Zij die mij kennen, weten dat ik graag aan het woord ben. Bij deze meneer kwam ik er echter absoluut niet tussen. Het leek wel alsof hij het de hele week voor me had opgespaard.

Deze meneer is veel alleen. Mensen geven niet graag toe dat ze eenzaam zijn, maar ik denk dat hij zich wel eens eenzaam voelt. Dat is natuurlijk helemaal niet leuk. Maar wel de realiteit.

Tal van organisaties zijn er mee bezig: eenzaamheid terugdringen. En terecht. Maar het wordt zo vaak als een probleem gezien, terwijl het dat eigenlijk helemaal niet is.

Niet?

Nee!

Vertel…

Nu, het is als met een gedeukte auto. Je ziet een auto met een deuk. Dat is niet best, denk je. Maar wat is het probleem? Is die deuk het probleem? Is het probleem opgelost als je de deuk uitdeukt? Waarschijnlijk niet. Het probleem zit natuurlijk ergens van binnen, niet zichtbaar. Óf het is de chauffeur, die niet goed heeft uitgekeken óf het is een probleem met de remmen of motor. Daar zit het probleem! En even uitgaand van kapotte remmen, is het dus nodig dat de remmen gemaakt worden.

Eenzaamheid onder ouderen is de deuk, maar waar zit het probleem?

“Wat is dan de kracht van de oudste generaties?”

Het was een heel terechte en misschien ook veelzeggende vraag van hem. Hij had net daarvoor een stukje van me gelezen en gaf me feedback. Ik schreef over ‘de pijl’. Kern van het verhaal is dat de drie generaties (kind, ouder en grootouder of 0-25 – 25-50 – 50+) alle drie eigenschappen hebben die de ander aanvullen, zodat zij effectief is in het samenleven. Deze jongeman vroeg zich dus af wat de oudste generaties hem nu echt te bieden heeft. Goede vraag!

Help even mee! Wat is de kracht van de oudste generaties?